Người kể chuyện cổ tích cho thiếu nhi

Samuil Marshak
NGƯỜI KỂ CHUYỆN CỔ TÍCH CHO THIẾU NHI

(Bài đăng tạp chí Tài Hoa Trẻ số 422 ngày 31-5-2006) 

NGUYÊN HÙNG

MarshakMarshak (1887-1964) là nhà thơ Nga tác giả kinh điển của văn học thiếu nhi xô-viết (bao gồm thơ truyện cổ tích kịch). Ông là tác giả của nhiều tác phẩm thơ triết học thơ trào lộng các áng văn châm biếm chống phát-xít; ông đồng thời là người dịch các tác phẩm nổi tiếng của Burns Shakespeare Black và các truyện cổ tích của nhiều dân tộc khác nhau trên thế giới. Marshak là dịch giả đã làm giàu nền thơ ca Nga xô-viết bằng những bản chuyển ngữ tài hoa các bản sô-nê của Shakespeare những bài ca và ballad của R.Burns W.Black U.Vordsworth Dj.Keats R.Kipling A.Milton và nhiều nhà thơ Ucraine Belarus Lítva Armenia…

 

Samuil Marshak sinh ra tại Voronedzh trong gia đình một kỹ thuật viên đồng thời là nhà sáng chế có tài người luôn ủng hộ các con hướng tới tri thức quan tâm đến thế giới và mọi người. Thời thơ ấu của Marshak trôi qua tại thị trấn Ostrogojrsk ở Voronedzh. Từ hồi còn ở trường trung học Marshak đã được thầy giáo ngôn ngữ truyền cho tình yêu giành cho thơ ca cổ điển qua đó khơi dậy trong anh năng khiếu văn học của một nhà thơ tương lai. Một trong những cuốn vở ghi chép thơ ca của Marshak tình cờ rơi vào tay V. Stasov nhà nghiên cứu và phê bình văn học nổi tiếng Nga người rất có ảnh hưởng tới số phận của giới trẻ. Với sự giúp đỡ của Stasov anh đã chuyển đến Peterburg học tại một trong những trường trung học tốt nhất có điều kiện đọc sách vào bất kỳ lúc nào tại thư viện nơi Stasov làm việc.

Năm 1904 tại nhà Stasov Marshak làm quen với M.Gorky. Nhà văn Nga nổi tiếng tỏ ra đặc biệt chú ý đến Marshak và đã mời anh đến nhà nghỉ của mình ở Biển Đen. Tại đây Marshak được chữa bệnh học tập đọc rất nhiều sách và được gặp gỡ tiếp xúc với nhiều người khác nhau. Khi gia đình Gorky buộc phải rời Krưm vì sự khủng bố của chính phủ Nga hoàng sau cách mạng 1905 Marshak trở lại Peterburg nơi bố anh cũng vừa chuyển đến làm việc trong một nhà máy gần Nevskaia.

Chính nơi đây Marshak đã bắt đầu những năm tuổi trẻ đầy khó khăn: vừa đến trường vừa cộng tác với các tạp chí và các tuyển thư văn học. Mấy năm sau Marshak rời Peterburg đi học ở Anh đầu tiên là Trường cao đẳng kỹ thuật sau đó là trường Đại học tổng hợp London. Vào những kỳ nghỉ Marshak thường đi bộ tham quan khắp nước Anh nghe các bài dân ca của xứ sở sương mù. Và ngay từ lúc đó anh đã bắt đầu các bản dịch ballad Anh mà về sau đã góp phần làm rạng danh Marshak.

Năm 1904 Marshak trở về nước làm việc ở tỉnh lần đầu tiên công bố các bản dịch của mình tại các tạp chí “Những ghi chép phương Bắc” và “Ý tưởng Nga”. Trong những năm chiến tranh ông tham gia tích cực các hoạt động cứu trợ trẻ em của các gia đình chạy loạn.

Từ những năm đầu của thập niên 20 (1920-x) Marshak tham gia vào việc tổ chức các nhà trẻ ở Krasnodar thành lập nhà hát thiếu nhi và tại đây bắt đầu sự nghiệp sáng tạo của một nhà văn thiếu nhi.

Năm 1923 trở lại Petrograd Marshak bắt tay viết những câu chuyện đặc sắc đầu tiên của mình bằng thơ như “Câu chuyện về con chuột ngu ngốc” “Cháy” “Bưu cục” dịch từ tiếng Anh các bài dân ca thiếu nhi như “Ngôi nhà Djrek xây”…Thời gian này ông đồng thời là người lãnh đạo một trong những tạp chí thiếu nhi xô-viết đầu tiên – “Robinzon mới” nơi tập hợp được nhiều nhà văn thiếu nhi tài năng. Marshak là cộng tác viên đầu tiên của M.Gorky người thành lập Nhà xuất bản văn học thiếu nhi (Detgiz).

Thơ của Marshak viết cho thiếu nhi những bài hát của ông các câu đố những mẩu chuyện và những lời mào đầu cho các truyện cổ tích những vở kịch cho nhà hát thiếu nhi đã được tập hợp thành tuyển “Truyện cổ tích bài hát câu đố” từng được tái bản nhiều lần và được dịch ra nhiều thứ tiếng khác nhau.

Năm 1937 Marshak chuyển về Moskva. Trong thời gian những năm 1930-x ông viết truyện trào phúng “Ngài Tvister” tác phẩm thơ “Chuyện kể về người anh hùng vô danh” v.v…Trong những năm Chiến tranh Vệ quốc ông hợp tác tích cực với các tờ báo – mảng thơ trào phúng văn đả kích của ông đã góp tiếng nói chế nhạo vạch mặt kẻ thù. Những năm sau chiến tranh ông cho xuất bản các tập sách thơ “Bưu điện thời chiến” “Truyện cổ tích” bộ bách khoa toàn thư thơ ca “Cuộc hành trình vui nhộn từ A đến Z”. Ông cũng dành nhiều thời gian cho công việc dịch Shakespeare Burns Black U.Vordsworth Dj.Keats R.Kipling A.Milton v.v…

Về các sáng tác kịch của Marshak có thể kể đến những tác phẩm đặc biệt nổi tiếng như các vở kịch “12 tháng” “Những đồ vật thông minh” “Ngôi nhà mèo”…

Ngoài ra Marshak cũng đã để lại dấu ấn của mình trong các tác phẩm điện ảnh với tư cách là nhà biên kịch như “Những chuyện phiêu lưu của chú Tễu” (1937) “Frits trẻ thơ” (1943) “Chipollino” (1973).

Năm 1963 tập “Thơ trữ tình chọn lọc” được xuất bản. Đây có thể được coi là cuốn sách cuối cùng của Marshak.

Là tác gia kinh điển của nền văn học Nga thế kỷ XX được công chúng thừa nhận yêu mến và tìm đọc Marshak đã được trao tặng các danh hiệu cao quý nhất: bên cạnh giải thưởng Lê-nin là giải thưởng quốc gia các năm 1942 1946 1949 1951.

Samuil Marshak mất ngày 4 tháng sáu năm 1964 tại Moskva hưởng thọ 77 tuổi.

Trong khuôn khổ bài viết này chúng tôi xin giới thiệu dưới đây chùm thơ – câu đố của Samuil Marshak với các bản dịch của Nguyên Hùng được thực hiện từ nguyên bản tiếng Nga.

CHÙM THƠ SAMUIL MARSHAK (Mời click vào để đọc)

CHÙM THƠ AGNIA BARTO (Mời click vào để đọc)

Nguyên Hùng

Nina

@Nina:
Hihi 1/6 qua rồi thôi để Trung thu anh nhé :)
_________
Cũng được. Nhưng nhớ gửi trước nhé. Anh sang bên đó cpoy từng bài hơi ngại.

Nina

Hihi 1/6 qua rồi thôi để Trung thu anh nhé :)

Nguyên Hùng

Nina

@Nina:
Em tập hợp lại và gửi qua email cho anh nhé. Nếu em không phản đối thì anh sẽ chọn giới thiệu 1 chùm (kể ra làm được vào 1-6 thì hay nhỉ).

Em gửi theo địa chỉ: bienvaemhp@gmail.com nhé.

Nina

Em mới dịch (chưa xong toàn bộ) một chùm thơ của Marshak về những con thú trong Vườn bách thú anh Hùng ạ

http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?t=497&page=2
http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?t=497&page=2

ngominhson

Gởi Nguyên Hùng

Click vào được rồi cảm ơn Nguyên Hùng nhé.
Thân Ái!

nguyenhung

NMS

@NMS:
Muốn xem thơ theo chỉ dẫn mà lick vào có được đâu.
__________
Như vậy là NMS không biết click vào cụm từ CHÙM THƠ SAMUIL MARSHAK đấy. Để tiện hơn mình vừa sửa lại mấy cái links "ôm hết" cả dòng chữ. NMS thử click để xem nhé.

ngominhson

Gởi Nguyên Hùng

Muốn xem thơ theo chỉ dẫn mà lick vào có được đâu.
Cảm ơn bạn đã cho biết rõ thêm cuộc đời và sự nghiệp của samuil máhak.
Thân ái!

nguyenhung

Anh Nguyễn Ngọc Hạnh

@anh NH Hạnh:
Lâu quá mới gặp anh. Nguyên Hùng lúc nào cũng rôn ràng vui vầy. Sau hơn 1 tháng bận bịu bây giờ ranh tay rồi chắc anh em sẽ hội ngộ thường xuyên. Chúc anh và gia đình vui vẻ đầm ấm .
________
Như vậy là chuyện nhà đã ổn rồi phải không anh?
Chúc mừng anh và cám ơn anh anh Hạnh nhé.

Mừng là người của làng đã trở về làng.

nguyenhung

Trường Mỡ NQĐ

@Trường Mỡ:
Cám ơn TM đã thích mấy bài thơ thiếu nhi của Marshak do anh dịch. Nhưng anh thích chùm thơ của tác giả Agnia Barto hơn TM ạ.

@NQĐ:
Vào hộp thư nào mà chẳng cần mật khẩu. NH sẽ nhắn mk qua điện thoại.
Địa chỉ hộp thư của BBT trang đó là: vnweblogsmusic@gmail.com
Vào check mail như sau:
- Mở http://mail.google.com/
- Gõ tên người dùng: vnweblogsmusic
- Gõ mật khẩu.

nguyễn ngọc hạnh

Gửi anh Nguyên Hùng

Lâu quá mới gặp anh. Nguyên Hùng lúc nào cũng rôn ràng vui vầy. Sau hơn 1 tháng bận bịu bây giờ ranh tay rồi chắc anh em sẽ hội ngộ thường xuyên. Chúc anh và gia đình vui vẻ đầm ấm .