Đường về xứ Nghệ và xa hơn thế

Các soạn giả: Gia Dũng và Hồng OanhVào lúc 14h30 chiều 03.3.2011 tại Hội trường Ban Tuyên giáo Trung ương - Cơ quan thường trực phía Nam tại TP.HCM - đã diễn ra chương trình giới thiệu ra mắt tuyển tập thơ “Đường về xứ Nghệ” của nhiều tác giả. Đây là tổng tập thơ đồ sộ với độ dày gần 2.000 trang khổ 16x24; nó không chỉ tập hợp tác phẩm của các tác giả gốc Nghệ Tĩnh mà còn tuyển chọn những bài thơ hay viết về vùng đất văn vật sông Lam núi Hồng của các nhà thơ trên mọi miền đất nước. Những người tham gia sưu tầm biên soạn tuyển chọn cuốn sách này là các nhà thơ Gia Dũng và Nguyễn Hồng Oanh (ảnh).

Vnweblogs’s bloggers góp mặt trong tuyển tập thơ “Đường về xứ Nghệ” với một đội ngũ khá đông đảo: Tùng Bách (3 bài) Hoàng Cát (3 bài) Nguyễn Lâm Cẩn (2 bài) Võ Khánh Cừ (2 bài) Vương Cường (1 bài) Nguyên Hùng (4 bài) Vũ Đình Huy (1 bài) Lê Huy Mậu (3 bài) Tuyết Nga (3 bài) Phạm Xuân Nguyên (2 bài) Lê Khả Sỹ (2 bài) Nguyễn Trọng Tạo (3 bài) Phạm Bà Thái Tâm (2 bài) Bùi Quang Thanh (2 bài) Văn Thanh (1 bài) Đặng Ngọc Thăng (Thạch Cầu 3 bài) Nguyễn Xuân Thủy (3 bài) Trần Văn Thuyên (3 bài) Vương Trọng (3) Đỗ Hoàng (1 bài) Ngô Minh (1 bài) Nguyễn Hữu Quý (1 bài) Hoàng Vũ Thuật (2 bài).

Tham dự buổi ra mắt “Đường về xứ Nghệ” có đông đủ đại diện các cơ quan tuyên giáo của Trung ương TP.HCM các báo đài Hội Thơ Nghệ Tĩnh và các nhà thơ khách mời. Nhà thơ Vương Trọng và nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên là hai khách mời đặc biệt của Ban Tổ chức; hai ông đã có những bài phát biểu tham luận rất thú vị về tuyển tập thơ. Nếu nhà thơ Vương Trọng có những cảm nhận rất khái quát và sâu sắc qua một bài viết bằng văn bản thì nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên đã khiến cử tọa luôn bật cười thích thú bằng những câu chuyện vui xung quanh ngôn ngữ và thơ xứ Nghệ.

Sau đây chúng tôi xin trân trọng giới thiệu bài phát biểu của nhà thơ Vương Trọng và một số hình ảnh về buổi ra mắt “Đường về xứ Nghệ”.

 “ĐƯỜNG VỀ XỨ NGHỆ” – VÀI CẢM NHẬN

VƯƠNG TRỌNG

altVới tổng tập “Đường về xứ Nghệ” hai soạn giả Gia Dũng và Nguyễn Hồng Oanh “buộc” các tác giả có thơ in trong tập cũng như bạn đọc rộng rãi phải đón nhận bằng hai tay về cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Về nghĩa đen tổng tuyển thơ này dày xấp xỉ hai ngàn trang giấy dày khổ lớn (16x24) nặng đến mức mọi người phải cầm bằng hai tay và cũng chỉ có thể cầm được trong một thời gian ngắn còn muốn ngắm nghía muốn đọc thì phải để sách trên bàn ngồi trân trọng lật giở từng trang không chấp nhận thói quen nằm đọc của một số người. Về nghĩa bóng độc giả đón nhận tổng tập này bằng hai tay với lòng trân trọng công sức mà hai soạn giả đã bỏ ra để có được một tác phẩm thi ca đồ sộ chưa từng có trong lịch sử của vùng đất vốn giàu truyền thống thi ca này. Có thể nói Tổng tập này là “bách khoa toàn thư” về thơ Nghệ Tĩnh bao gồm thơ của tác giả quê Nghệ Tĩnh (kể cả nguồn gốc) và thơ viết về vùng đất và con người Nghệ Tĩnh trong chiều dài trên sáu thể kỷ. Có Tổng tập này trong tủ sách gia đình chúng ta có thể trả lời được phần lớn các câu hỏi về thơ Nghệ Tĩnh từ thơ của các nhân vật lịch sử trước kia và các nhà thơ nổi tiếng đến nền thơ chung của vùng đất này trong thế kỷ hai mươi. Đây không phải là loại sách chỉ để đọc một lần mà là loại từ điển thơ đặc biệt để cho ta tra cứu khi cần không chỉ đọc một đời ta mà là di sản truyền lại cho con cháu.

Trước hết tôi muốn nói điều tâm đắc của mình khi các soạn giả chọn Nghệ Tĩnh làm không gian cho tổng tập này. Mặc dù về hành chính hiện nay có hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh tách biệt nhưng trước sau Nghệ Tĩnh chỉ là một vùng văn hoá từ ngàn xưa đến nay không phụ thuộc vào việc hai tỉnh sát nhập hay tách ra. Mà sự thật danh từ Hà Tĩnh mới xuất hiện thời Minh Mạng chứ trước đó cả vùng đất này chỉ có tên là Nghệ An. Thời cụ Nguyễn Du huyện Nghi Xuân thuộc Nghệ An thành Nghệ An gọi là La Thành nằm ở thị trấn Đức Thọ ngày nay. Một số người quá câu nệ về địa giới hành chính nên khi hai tỉnh Nghệ An – Hà Tĩnh tách ra thì dân ca Nghệ Tĩnh cũng tách ra thành dân ca Nghệ An hay dân ca Hà Tĩnh mà không biết rằng dân ca Nghệ Tĩnh chỉ có một không hề phụ thuộc vào địa giới hành chính của từng thời. Hai soạn giả tập sách này vốn là những người hoạt động trong lĩnh vực văn hoá nghệ thuật hiểu đặc trưng văn hoá vùng miền nên đã chọn Nghệ Tĩnh chung chứ không tách bạch hai tỉnh như cách làm thường tình của những tuyển tập trong mấy năm gần đây.

Điều tâm đắc thứ hai là tên của Tổng tập: “Đường về xứ Nghệ”. Có thể có người thắc mắc tại sao lại đường về Xứ Nghệ khi nói về thơ Nghệ Tĩnh khi chúng ta đã thâm nhập vào xứ Nghệ rồi? Mặc dù ý tưởng đầu tiên để hai soạn giả chọn tên tổng tập có thể bắt nguồn từ hai câu ca dao quen thuộc mà đã được in ngày đầu quyển sách “Đường vô xứ Nghệ quanh quanh. Non xanh nước biếc như tranh hoạ đồ”; nhưng khi trở thành tên quyển sách thì con đường ở đây đã thoát ly ý nghĩa địa lý vốn có trong câu ca dao để mang sắc thái văn hoá ngầm nói với bạn đọc rằng: Xứ Nghệ là vùng đất giàu truyền thống thi ca muốn tìm hiểu vùng đất này thì hãy thâm nhập qua con thi ca và tập sách này mở đường cho bạn!

Và đúng vậy. Trong phần đầu thơ người xứ Nghệ trung cận đại chúng ta gặp thơ của các nhà thơ xứ Nghệ các nhân vật lịch sử như Hồ Quý Ly Hồ Tông Thốc Lê Hữu Trác Nguyễn Thiếp Nguyễn Xuân Ôn Hồ Xuân Hương Nguyễn Trường Tộ…cho đến các nhà thơ cổ điển của hai họ nổi tiếng tài thơ là họ Nguyễn (Tiên Điền) và họ Nguyễn Huy ( Trường Lưu) như Nguyễn Nghiễm Nguyễn Du Nguyễn Hành…cùng Nguyễn Huy Oánh Nguyễn Huy Tự… Cũng trong phần này tập sách cung cấp cho ta thi phẩm của các nhà yêu nước các chí sĩ cách mạng cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 như Phan Đình Phùng Phan Bội Châu Huỳnh Thúc Kháng Hoàng Trọng Mậu Lê Hồng Phong…Người Nghệ Tĩnh đọc phần này không chỉ để lĩnh hội ý thơ của tiền nhân mà tự hào quê hương mình đã sinh ra những con người giàu lòng yêu nước đầy nhiệt huyết cách mạng mà thơ văn đã một phần thể hiện tấm lòng và khí phách của họ.

Có thể chưa thật đầy đủ về tác giả và mỗi tác giả cũng chỉ trích giới thiệu đơn cử một phần tác phẩm nhưng đọc lên ta đã thấy một đội ngũ hùng hậu các nhà thơ xứ Nghệ trong lịch sử thi ca dân tộc.

Phần dày dặn nhất là phần 2 mang tên “Thơ người xứ Nghệ hiện đại”. Phần này thời gian ra đời các bài thơ trong vòng khoảng 60 năm từ những bài thơ đầu tiên của Chủ tịch Hồ Chí Minh hồi đầu những năm bốn mươi của thế kỷ trước. Khác với phần đầu tư liệu để chọn lựa không nhiều phần này tác giả và tác phẩm đều phong phú và do đó có nhiều tiêu chí lựa chọn khác nhau. Có một cách làm đơn giản khá dễ dàng mà cũng được nhiều người chấp nhận là chọn thơ của các nhà thơ chuyện nghiệp (Hội viên hội nhà văn Việt Nam) tuỳ theo độ dày của cuốn sách và tài năng của từng nhà thơ mà chọn tác phẩm của từng người… Nhưng hai soạn giả tập sách này không làm theo cách dễ đó mà chọn cho mình một cách làm vất vả hơn nhiều: Chọn thơ hay của bất cứ ai chứ không phần biệt nhà thơ chuyên nghiệp hay nghiệp dư. Tôi hoàn toàn ủng hộ cách làm này vì vừa bảo đảm không vắng bóng các bài thơ nổi tiếng của các tác giả chuyên nghiệp đồng thời cho tác phẩm phần tươi mới tạo cơ hội cho nhiều bài hay câu hay của những người chưa từng nổi tiếng xuất hiện. Vâng có thể có những tác giả mà bạn đọc gặp lần đầu tiên trong tổng tập này nhưng tên tác giả quen hay lạ có gì là quan trọng cái chính là giá trị các tác phẩm. Trong thực tế có một số nhà thơ mang danh chuyên nghiệp thậm chí còn đảm trách chức này chức nọ trong giới văn học nghệ thuật tên thì lớn mà thơ thì nhỏ thậm chí có bài chưa thành thơ. Ngược lại có một số người suốt đời mang danh nghiệp dư nhưng có những bài thơ câu thơ họ làm sửng sốt người đọc. Với cách làm này tổng tập đa dạng phong phú chúng ta vừa có dịp tiếp cận những bài thơ điển hình của các nhà thơ nổi tiếng như Tràng giang của Huy Cận Cha đàng ngoài mẹ ở đàng trong của Xuân Diệu Đồng chí của Chính Hữu Đêm nay Bác không ngủ của Minh Huệ Thăm lúa của Trần Hữu Thung…mà chúng ta được đọc những câu thơ bài thơ hay của tác giả chưa quen tên. Ví như Lan Cao một Việt kiều sinh sống ở Mỹ mà bút danh ta mới gặp lần đầu nhưng có những khổ thơ nói về thân phận người tha hương thật đáng nhớ:

Tóc theo ta phiêu bạt
Trắng vội trước khi già
Tuổi đời rách từng mảng
Gầy guộc dưới sương sa…

Hay như tác giả Thái Kim Đỉnh chúng ta vốn chỉ biết ông là một nhà nghiên cứu nhưng ở đây ta  biết được ông là tác giả của bài thơ viết về sông Lam đầy tính ẩn dụ và thấm đậm chất dân gian:

Giữa mùa nước sóc tháng ba
Bọt bèo thì nổi phù sa thì chìm…

Chỉ đơn cử vài ví dụ mà thôi chứ không công sức giấy mực nào có thể thống kê được những câu thơ hay của các tác giả không chuyên trong trong tập này và tôi tin rằng mỗi độc giả chúng ta sẽ tìm cho mình những bài những câu tâm đắc.

Phần tứ ba “Xứ Nghệ trong mắt ai” sưu tầm những bài thơ viết về Xứ nghệ của tác giả ở những địa phương khác. Phần này chỉ chiểm khoảng 1/6 số trang của tổng tập nhưng cũng đã hội tụ khá đây đủ những bài thơ hay về tiêu chí này. Có điều lý thú đáng nói Truyện Kiều Nguyễn Du và quê hương Tiên Điền chiếm phầm lớn đề tài các bài thơ của bạn bè viết về xứ Nghệ.

“Đường về Xứ Nghệ” là tổng tập thơ hoành tráng làm hài lòng hầu hết các nhà thơ Xứ Nghệ và khá thuyết phục người đọc. Để có được điều này theo tôi là do sự hợp tác có hiệu quả giữa hai soạn giả - Gia Dũng và Nguyễn Hồng Oanh một người có kinh nghiệm biên soạn những quyển thơ “nặng ký” một người đầy nhiệt huyết với quê hương bao năm trời đau đáu muốn làm được một điều gì đó cho quê hương Nghệ Tĩnh. Gần đây ở nước ta có nhiều tập thơ đồ sộ ra đời nhưng phần lớn có “mạnh thường quân” tài trợ hoặc không thì các tác giả trong tập sách phải đóng góp ngân sách. Với “Đường về xứ Nghệ” cả hai chỗ dựa đó đều không mà bản thân soạn giả tự bỏ ra mấy trăm triệu đồng để chi phí cho việc sưu tầm tuyển tuyển chọn và in ấn. Trong thời buổi kinh tế thị trường này ít ai dám “liều” như thế nếu như không có niềm tin mãnh liệt vào kết quả công việc của mình. Tôi tin tưởng và kỳ vọng quyển sách này sẽ được đông đảo bạn đọc đón nhận từ các tác giả có thơ trong tập đến các cơ quan văn hoá các trường học và hệ thống thư viện trong vùng. Chắc đó cũng là niềm hạnh phúc và hy vọng của các soạn giả.

Với niềm mong muốn qua tổng tập này bạn đọc rộng rãi một lần nữa hiểu sâu thêm thi ca vùng đất và con người xứ Nghệ tôi muốn hai soạn giả lưu ý hơn nữa đề tài quê hương của các nhà thơ Xứ nghệ khi chọn lựa tác phẩm. Ví như đối với Đại thi hào Nguyễn Du trong tổng tập này không nên chọn “Long thành cầm giả ca” cùng hai bài thơ Thăng Long mà nên chọn các bài về đề tài Xứ nghệ như Sông Lam Giang Đình hữu cảm Điếu La Thành ca giả Thác lời trai phường nón.

Với bản thân tôi ngoài hai bài “Bên mộ cụ Nguyễn Du” và “Lời thỉnh cầu ở nghĩa trang Đồng Lộc” không nên chọn bài “Một chiều Bản Dốc” mà thay vào đó một bài về quê hương ví như bài “Lời dặn” chẳng hạn.

Với quyển sách đồ sộ ngót hai ngàn trang hàng trăm tác giả ôm chứa khoảng thời gian trên sáu thế kỷ việc xẩy ra một vài thiếu sót là điều không thể tránh khỏi. Chúc mừng hai soạn giả đã hoàn thành một công trình lớn đặc biệt chúc mừng Nguyễn Hồng Oanh đã làm được cho xứ Nghệ quê mình một quyển sách để đời thoả mãn điều ước muốn đeo đẳng chị trong mấy chục năm qua.

                                                                                                       Xuân 2011

MỘT SỐ HÌNH ẢNH BUỔI RA MẮT "ĐƯỜNG VỀ XỨ NGHỆ"

alt

Khung cảnh buổi ra mắt "Đường về xứ Nghệ"

altalt

Nhà thơ Hồng Oanh đồng soạn giả tuyển tập "Đường về xứ Nghệ"

alt

Các bloggers Thạch Cầu Nguyên Hùng Trần Văn Thuyên

alt

Nhà thơ Vương Trọng nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên chúc mừng nhà thơ Hồng Oanh

alt

Cán bộ Ban Tuyên giáo TW chúc mừng các soạn giả Gia Dũng - Hồng Oanh

alt

Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Nghệ Tĩnh chúc mừng các soạn giả

alt

Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên "tham luận" bằng những câu chuyện dí dỏm về tiếng Nghệ

alt

Thạch Cầu và Nguyên Hùng chúc mừng các soạn giả

alt

Các vnweblogs s bloggers: NH Phạm Xuân Nguyên và Thạch Cầu

MỘT VÀI HÌNH ẢNH GIAO LƯU SAU BUỔI RA MẮT "ĐƯỜNG VỀ XỨ NGHỆ"

alt

CLB 30-4 trưa 04-3-2011

alt

Các bloggers Vương Trọng Phạm Xuân Nguyên Thạch Cầu Nguyên Hùng

alt

Phạm Xuân Nguyên lại đọc thơ tiếng Nghệ

alt

Cùng "bố con" Phạm Xuân Nguyên

alt

Nhà hàng Cốm Xanh tối 04-3-2011
Bành Thanh Bần Vương Trọng Ngày xưa Thạch Cầu

alt

Tranh thủ online "ôn bài" cùng nhà thơ Vương Trọng

alt

Bloggers Bành Thanh Bần và Thạch Cầu

alt

Cốm Đen quảng cáo cho Cốm Xanh.

(nh trong bài: Thạch Cầu Nguyên Hùng)

CBTT

Đôi mắt của đêm

@Đôi mắt của Đêm:
Đường về xứ Nghệ xa xôi
Hai nghìn trang sử rạng ngời cháu con
Mỗi chặng đường một mốc son
Mấy mươi năm ấy mãi còn nhớ ghi!

________
Cám ơn ĐMCĐ đã chia sẻ với người xứ Nghệ nhé.

Đôi mắt của Đêm

Đường về xứ Nghệ xa xôi
Hai nghìn trang sử rạng ngời cháu con
Mỗi chặng đường một mốc son
Mấy mươi năm ấy mãi còn nhớ ghi!

Chúc mừng những người con của quê hương xứ Nghệ!

Nguyên Hùng

Phạm Bá Thái Tâm

@Phạm Bá Thái Tâm:
Cũng đã nghe anh nói từ hôm anh em mình gặp nhau tại Chương trình Thơ Xuân ở Đài truyền hình Nghệ An nhưng từ đó đến nay vẫn " nỏ chộ hắn ở mô cả ". Bữa ni đang làm việc thì nghe ĐT của anh Lương Tử Miên điện nói là vào trang của Nguyên Hùng và Thạch Cầu mà xem giới thiệu Đường về xứ Nghệ. Vội vàng dừng việc để vào trang của anh mới biết là ĐƯỜNG VỀ XỨ NGHỆ đã ra mắt ở TP Hồ Chí Minh. Chúc mừng anh và các bạn bè Blogge Nghệ Tĩnh trong đó có buổi gặp mặt vui vẻ và nhiều ý nghĩa.
_______
Chào PBTT! Sắp tới theo NH được biết thì Hồng Oanh sẽ về Vinh giới thiệu tập sách này trong thời gian gần đây.
Trong tuyển tập ĐVXN PBTT có hai bài: "Trái mùa" và "Điều cần nhất với Trường Sa". NH có 4 bài nhưng mỗi bài chỉ 4 câu thôi hì.

Nguyên Hùng

Võ Xuân Phương

@Võ Xuân Phương:
Chúc các nhà thơ xứ Nghệ hạnh phúc hỏi anh NGUYEN HUNG tập thơ này có phát hành rộng không? muốn có thì tìm ở đâu
_________
Cám ơn anh VXP đã có lời chúc mừng các soạn giả và tác giả tập thơ.
Cuốn sách này nếu anh muốn thì có thể liên hệ nhà thơ Hồng Oanh (0903.888285; hongoanh_tho@yahoo.com.vn).
Thân mến.

Nguyên Hùng

Anh Thuyên

@Anh Thuyên:
Có thể thiếu gạo/
có thể thiếu khoai/
thơ thì không thiếu
bán chứ không biếu
bác Tùng Bách ơi.

_______
thà không được chơi
thà không được nhậu
nhưng chịu chẳng thấu
nếu phải nhịn thơ.

nguyenhung

Anh Thạch Cầu

@Anh Thạch Cầu:
Nguyên Hùng ơi!
Tớ đang "đập chắc " Vớ Cu Bọ Vinh. Vô ủng hộ hây! "Trị ngay cho chừa". Chết me! đụng hàng!

_______
Hì em đã hưởng ứng lời kêu gọi ngay sau đó. Nhưng có lẽ nên khuân về đây để đập cu Vinh thêm nhát nữa nhỉ:

Thái Anh và Nguyên Hùng nhắn Cu Vinh:

EM Nỏ hay không nỏ
Chàng trai nào đã chộ
Gái Nghệ tịnh...! Thích liền
Nụ cười em rất duyên
Làn da em bánh mật
Thích thì anh thích thật
Nhưng chỡ có sỡm sờ
Em cho anh lên bờ
Rồi nhồi anh xuống ruộng
Nước đồng tha hồ uống
Anh khiếp mãi đến già
Đừng trêu gái quê choa
Mà rách quần toạc áo...
(Thái Anh)
_______
Nếu không muốn ăn cháo
Cái miệng đừng nói xằng
Em mà bẻ gãy răng
Anh Cu thành ông cụ

Em nỏ là em nỏ
Em ưng là em ưng
Mà Cu nói tưng tưng
Em mần răng chịu nổi?

Anh Cu phải xin lỗi
May sẽ được khoan hồng
Nếu ngoan cố nói không
Thì khác chi chịu thiến?

(Nguyên Hùng)

nguyenhung

Gửi Cu Vinh BM

@Cu Vinh:
Môt tập thơ chỉ dày có 2000 trang tập hợp chỉ có mấy trăm tác giả quy tụ thơ trong vòng có 6 thế kỷ mà cũng khoe hả trời. Thường thôi
_______
Đúng thế thường thôi.
Cu Vinh đã ra HN rồi phải không?

@BM:
hehe! Sách mà nặng thế thì cỡ yếu như em và các bác già làm sao bê lên mà đọc nổi nhỉ? Gãy tay mất huhu
_________
Sách dày mỏng nặng nhẹ thì có liên quan gì tới BM đâu nhỉ? Vì có bao giờ sờ đến nó đâu mà phải lo "bê lên" bê xuốngalt="Cool" border="0">
Tongue out
?

BM

"Môt tập thơ chỉ dày có 2000 trang tập hợp chỉ có mấy trăm tác giả quy tụ thơ trong vòng có 6 thế kỷ mà cũng khoe hả trời. Thường thôi"
_____

hehe! Sách mà nặng thế thì cỡ yếu như em và các bác già làm sao bê lên mà đọc nổi nhỉ? Gãy tay mất huhu

Phạm Bá Thái Tâm

@ ANH NGUYÊN HÙNG !

Cũng đã nghe anh nói từ hôm anh em mình gặp nhau tại Chương trình Thơ Xuân ở Đài truyền hình Nghệ An nhưng từ đó đến nay vẫn " nỏ chộ hắn ở mô cả ". Bữa ni đang làm việc thì nghe ĐT của anh Lương Tử Miên điện nói là vào trang của Nguyên Hùng và Thạch Cầu mà xem giới thiệu Đường về xứ Nghệ. Vội vàng dừng việc để vào trang của anh mới biết là ĐƯỜNG VỀ XỨ NGHỆ đã ra mắt ở TP Hồ Chí Minh. Chúc mừng anh và các bạn bè Blogge Nghệ Tĩnh trong đó có buổi gặp mặt vui vẻ và nhiều ý nghĩa.

Võ Xuân Phương

Đường về xứ Nghệ
====================
Chúc các nhà thơ xứ Nghệ hạnh phúc hỏi anh NGUYEN HUNG tập thơ này có phát hành rộng không? muốn có thì tìm ở đâu