Nghe nhạc Nga cùng bản dịch thơ lời Việt

NGHE NHẠC NGA CÙNG BẢN DỊCH THƠ LỜI VIỆT

NGUYÊN HÙNG

Từ nhiều năm nay những giai điệu Nga đã trở nên quen thuộc với những người Việt Nam yêu nhạc. Các ca khúc và làn điệu dân ca của xứ bạch dương vốn rất êm dịu thiết tha về nhạc lại càng trở nên quyến rũ và làm đắm say lòng người bởi vốn ca từ đầy chất thơ.

Từng góp phần tạo thêm sức sống cho những bản tình ca vượt qua thời gian và không gian như "Cánh đồng Nga" "Chiều Matxcơva" "Đôi bờ" "Cây thùy dương" "Lòng mẹ" "Cuộc sống ơi ta mến yêu người" "Triệu bông hồng"… và những làn điệu dân ca bất hủ như Kalinka Kachiusa Sông Volga…chính là các bản dịch lời Việt mà các “nghệ sỹ Nga học” tiếng tăm như Trung Kiên Qúy Dương…đã thực hiện.

Những năm gần đây đời sống âm nhạc ở nuớc ta khá sôi động với các trào lưu “nhạc trẻ”. Dòng nhạc trữ tình dường như ngày càng trở nên lép vế trước các làn sóng hip-hop và rock. Trong bối cảnh đó các bài hát Nga vốn được nhiều thế hệ người Việt Nam yêu thích cũng trở nên thưa vắng trên các sân khấu ca nhạc và trong các chương trình văn nghệ của các phương tiện truyền thông.

Tuy nhiên tình yêu giành cho nhạc Nga vẫn luôn thường trực trong trái tim của một bộ phận không nhỏ người Việt đặc biệt đối với những người từng có một thời sống ở nước Nga. Các thành viên website NuocNga.net là những người như thế. Họ đã miệt mài sưu tầm giới thiệu cho nhau cả một kho tàng nhạc Nga từ những bài hát đã nổi tiếng hàng chục năm nay đến những ca khúc hoàn toàn mới lạ. Và không ít ca khúc trong số đó đã được dịch ra lời Việt. Các bản dịch lời bàt hát do các thành viên NuocNga.net thực hiện thường đậm chất thơ. Vả chăng bản thân các ca khúc chính là các bài thơ được phổ nhạc. Dưới đây chúng tôi xin giới thiệu các bản dịch tiếng Việt cho một số bài hát trong số đó:

Bài thứ nhất: “Người yêu tôi nơi đâu?”

Я спросил у ясеня где моя любимая
Cлова - Киршон В.
Mузыка - Таривердиев М.

Я спросил у ясеня где моя любимая
Ясень не ответил мне качая головой.
Я спросил у тополя: "Где моя любимая?" -
Тополь забросал меня осеннею листвой.
Я спросил у осени: "Где моя любимая?" -
Осень мне ответила проливным дождем.
У дождя я спрашивал где моя любимая
Долго дождик слезы лил под моим окном.
Я спросил у месяца: "Где моя любимая?" -
Месяц скрылся в облаке - не ответил мне.
Я спросил у облака: "Где моя любимая?" -
Облако растаяло в небесной синеве...
Друг ты мой единственный где моя любимая?
Ты скажи где скрылась знаешь где она?
Друг ответил преданный друг ответил искренний
Была тебе любимая была тебе любимая
Была тебе любимая а стала мне жена
Я спросил у ясеня
Я спросил у тополя
Я спросил у осени...

Quỳnh Hương dịch:

Tôi hỏi cây tần bì
Người yêu tôi nơi nao
Cây lặng im không nói
Vòm xanh khẽ rì rào

Tôi hỏi cây phong nhỏ
Người yêu tôi đâu rồi
Lặng im cây chỉ biết
Rắc lá lên đầu tôi...

Tôi lại hỏi mùa thu
Tìm đâu người yêu dấu
Mùa thu chỉ biết dội
Mưa lạnh khắp đất trời

Tôi hỏi những hạt mưa
Tim đâu người yêu dấu
Mưa giăng ngoài song cửa
Như là lệ tôi rơi...

Tôi tìm hỏi vầng trăng
Tìm đâu người tôi nhớ
Trăng biết đâu nên vội
Lẩn trốn sau đám mây

Tôi hỏi mây mây ơi
Chỉ giùm tôi chỗ đó
Đám mây mềm tan vội
Trong bao la trời xanh...

Tôi hỏi anh bạn tôi
Tìm đâu người yêu dấu
Hẳn bạn biết tìm đâu
Nơi nào nàng ẩn náu

Bạn tôi mới trả lời
Thành thật trung hậu nhất:
Nàng từng yêu anh thật
Nàng từng yêu anh thật
Nhưng đã thành vợ tôi.

Tôi hỏi cây tần bì
Tôi hỏi cây phong nhỏ
Tôi hỏi cả mùa thu....

Lưu Hải Hà dịch:

Tôi hỏi cây tần bì
Người tôi yêu nơi đâu
Cây tần bì không đáp
Chỉ khe khẽ lắc đầu

Tôi tìm cây dương hỏi
Người tôi yêu nơi đâu
Cây dương im lặng trút
Lá thu xuống mái đầu

Tôi tìm mùa thu hỏi
Người tôi yêu nơi đâu
Nhưng mùa thu chỉ nói
Bằng mưa xối nỗi sầu

Tôi hỏi cơn mưa xối
Người tôi yêu nơi đâu
Mưa lặng im trút lệ
Bên cửa sổ thật lâu

Tôi hỏi vầng trăng bạc
Người tôi yêu nơi đâu
Vầng trăng không đáp lại
Ẩn vào đám mây sầu

Tìm đám mây tôi hỏi
Người tôi yêu nơi đâu
Đám mây tan chầm chậm
Giữa trời xanh xanh nâu

Tôi hỏi người bạn quý
Người tôi yêu nơi đâu
Nói đi anh có biết
Nàng trốn đâu bấy lâu

Người bạn trung thành nói
Bạn chân thành trả lời
Anh đã có người ấy
Người anh yêu nhất đời

Anh đã có người ấy
Nàng giờ thành vợ tôi

Gặp tần bì tôi hỏi
Hỏi cả cây dương rồi
Gặp mùa thu cũng hỏi...

Bài thứ hai: “Ngôi sao”

Звезда
Cлова - ?
Mузыка -?

Очень много раз я себе задавал вопрос:
Для чего родился на свет я взрослел и рос?
Для чего плывут облака и идут дожди?
В этом мире ты для себя ничего не жди.
Я бы улетел к облакам да крыльев нет
Манит меня издалека тот звездный свет.
Но звезду достать нелегко хоть цель близка
И не знаю хватит ли сил для броска...

(Припев) Я подожду ещё чуть-чуть
И собираться буду в путь
Вслед за надеждой и мечтой
Не догорай звезда моя постой...

Сколько же ещё мне дорог предстоит пройти?
Сколько покорить мне вершин чтоб себя найти?
Сколь же с отвесной скалы мне падать вниз?
Сколько начинать все с нуля и есть ли смысл?

Phan Chí Thắng dịch:

Đã nhiều lần tôi tự hỏi:
Sinh ra khôn lớn làm gì?
Mây bay và mưa làm chi?
Ở đời đừng mong gì nữa.

Tôi hẳn đã bay lên mây
Nhưng không có đôi cánh nhẹ
Ánh sao quyến rũ tôi hoài
Tưởng gần mà sao khó hái
Liệu mình đủ sức bay lên…

(Điệp khúc:
Tôi sẽ chờ thêm sẽ đợi
Và rồi thu xếp lên đường
Đi theo ước mơ mong mỏi
Sao ơi chớ tắt vội vàng…)

Bao nhiêu con đường tôi qua?
Bao nhiêu đỉnh cao tôi đến?
Để tìm thấy bản thân ta!
Bao lần từ cao rơi xuống?

Bao lần làm lại từ đầu?
Phải chăng việc này có nghĩa?

Nguyên Hùng dịch:

Nhiều lần ta tự hỏi mình:
Ta sinh rồi lớn là giành cho ai?
Cho ai mây lượn mưa rơi?
Ta chờ gì nhỉ giữa đời hôm nay?
Cánh đâu mà đến với mây?
Sức đâu với dẫu sao ngay trên đầu?

(Điệp khúc:
Ta chờ… và sẽ không lâu
Lên đường cùng với một bầu ước mơ
Sao ơi sao hãy đợi chờ
Soi niềm hy vọng bất ngờ trong ta!)

Còn bao đường đất phải qua?
Bao nhiêu đỉnh núi chặn ta trên đời?
Bao lần lên được lại rơi?
Bao lần ta phải về nơi ban đầu?
Bao lần tự vấn không đâu:
Vả chăng “cố đấm chịu đau” là mình?

Bài thứ ba: “Thảo nguyên mênh mông”

Степь да степь кругом

Степь да степь кругом
Путь далек лежит
В той степи глухой
Умирал ямщик.

И набравшись сил
Чуя смертный час
Он товарищу
Отдает наказ:

"Ты товарищ мой
Не попомни зла
Здесь в степи глухой
Схорони меня!

Ты лошадушек
Сведи к батюшке
Передай поклон
Родной матушке.

А жене скажи
Слово прощальное
Передай кольцо
Обручальное.

Да скажи ты ей -
Пусть не печалится
Пусть с другим она
Обвенчается.

Про меня скажи
Что в степи замерз
А любовь ее
Я с собой унес".

Lời Việt: Thanh Xuân

Toàn thảo nguyên lạnh vắng
Gió tuyết kín khắp trời
Người xà-ích sắp chết rồi
Đường về xa vẫn mờ xa.

Cận kề bên giờ chết
Anh lấy hết sức mình
Và nói với người bạn đường
Lời trăn trối cuối buồn đau:

“Này bạn tôi gần nhất
Xin quên hết dỗi hờn
Và chính chốn thảo nguyên này
Vùi chôn tôi nhé bạn ơi.

Đàn ngựa đây bạn nhớ
Giao cho bố tôi giùm
Và hãy nói với mẹ già
Lời tôi vẫn mãi cầu mong.

Còn vợ tôi bạn nhớ
Xin hãy nói vĩnh biệt
Và đưa chiếc nhẫn nhỏ này
Là nhẫn đính cưới ngày xưa.

Nhủ nàng xin đừng khóc
Xin hãy chớ có buồn
Và xin chớ có ngại ngùng
Cùng người thương khác thành đôi.

Còn về tôi bạn nói
Gió rét giết mất rồi
Mà tình yêu thương của nàng
Còn mang theo suốt đời tôi.
Thảo nguyên mênh mông

Lời Việt: Lưu Hải Hà

Xung quanh toàn thảo nguyên
Đường đi còn xa lắm
Người đánh ngựa hấp hối
Chốn thảo nguyên xa này.

Cảm thấy thần chết đến
Anh dồn hết sức mình
Nói với người đồng chí
Lời trối trăng cuối cùng

"Bạn ơi người đồng chí
Hãy quên giận hờn xưa
Hãy chôn tôi nơi đây
Chốn thảo nguyên vắng vẻ!

Hãy lùa những ngựa thương
Về nhà cha tôi nhé
Và hãy quỳ thay tôi
Thật lâu bên chân mẹ

Hãy trao lại vợ tôi
Một lời chào vĩnh biệt
Hãy gửi lại cho nàng
Nhẫn đính hôn tha thiết

Bạn hãy khuyên nàng nhé
Tôi mong nàng đừng buồn
Tôi mong rồi người khác
Sẽ cùng nàng thành hôn

Hãy nói rằng tôi đã
Chết cóng giữa thảo nguyên
Nhưng tình nàng tôi mãi
Mang theo mình không quên".

NH

@Hoa Huyền:

HH cũng có đọc topic thơ dịch (Đàn sếu) đấy à? Điều này có liên quan gì đến người đang sống ở Nga không nhỉ?

hoahuyen

Đọc thơ dịch của anh NH mới biết "cha" này "ác" thật hay lắm

Nguyên Hùng

@Lão Nông

Cám ơn Lão Nông đã ghé nhà.

Nhân tiện NH xin post bài phác họa chân dung Quỳnh Hương người dịch bài “Người yêu tôi nơi đâu?” ở trên (và là dịch giả của nhiều bài thơ khác)

Tykva -Quỳnh Hương

Tôi hỏi cây dừa già(*)
Cái giàn tôi nơi nao
Cây lặng im không nói
Cúi nhìn cát trắng phau…

Tôi hỏi cây dương trắng(*)
Cái giàn tôi đâu rồi
Cây cau mày dấm dẳng:
Ngươi chỉ bò ven đồi.

Tôi tìm hỏi vầng trăng(*)
Tìm đâu giàn tôi hở
Trăng mải trông nồi phở:
Giàn ngươi thành củi rồi!

Tôi hỏi anh bạn tôi
Tìm đâu giàn yêu dấu
Bạn tôi mới trả lời
Thành thật trung hậu nhất:
“Giàn em anh không biết
Nhưng giường em ở đây”

(Tykva - tiếng Nga có nghĩa là Bí đỏ.

(*)biệt danh của một số thành viên nuocnga.net.

laonong

LN chào NH
Nhà anh đông khách quá

nguyenhung

Chết thật

Xin lỗi anh HVT và KO nhé. Lúc nãy đang ở nhà anh HVT mà không nhớ!

@anh Sao Việt anh NQT Đỗ Tiến Thụy:
NH xin lỗi vì đã lại thay ảnh đại diện (để tránh hiểu nhầm hihi) nên những comments của các anh có thể sẽ bị oọc-rơ.

hoangvuthuat

@Kim Oanh

Thế thì anh sẽ nhất quyết phấn đấu để không còn là người đàn ông vô hại!
Đồng ý là sẽ trả thù. Và cái dịp ấy cũng sắp đến rồi.

Cám ơn Kim Oanh đã nhắc.

kimoanh

Anh Hùng bạn em đã đặt cho HĐQ một cái tên mà anh ấy rất ngại nói ra thôi thì em nói dùm đó là : Người đàn ông vô hại " ( Bình luận : đặt thế quá bằng giết người ta !). Có lần trong một chuyến xe xe chui qua hầm tối mò qua khỏi đường hầm một cô gái tát dữ dội vào mặt anh chàng đầu hói ngồi cạnh anh chàng sửng cồ : " Tôi có làm gì cô đâu nãy giờ tôi vẫn ngồi yên". Cô gái đáp : " Chính vì anh đã không làm gì ". Thế nên khen anh không làm hại ai tức là chê anh đấy trả thù đi đừng để người ta xem thường bản lãnh đờn ông của mình vậy chứ

vuthanhhoa

Kính anh NH!

Kính anh NH!

Không phải anh rồi! Không phải anh
Tóc dày đẹp trai mắt hồn nhiên trong sáng
Em nhìn ảnh mà nảy sinh lãng mạn…
Hỡi “Ký ức phũ phàng” có phải anh chăng ?

nguyenhung

@anh NQT

Đang bay cúi xuống bầu trời
Anh nghe rõ cả từng lời hát êm?
Và nhìn rất rõ trắng đen
Lòng người dưới ấy phản lên thiên đình?

@PP:
Không hại ai được không có nghĩa là thật tốt vì vậy PP không phải ghen tỵ vì sự thiên vị của anh TB.

@anh TB:
Bây giờ chỉ có thể đột quỵ chứ không có đột biến ren đâu ạ.

NQT

Ảnh đen trắng

Những bài thơ Nga nhũng bài hát Nga..đẹp quá!
Còn ảnh thì NH có chủ định rồi:"Tôi đã có 1 thời như thế.Bây giờ có thể hơi bị nhàu nát tí chút song về giống má thì "ngon" lắm. Xem ảnh ngày xưa là biết liền thôi!"
Giới quan sát cho rằng cả Ts NH và Ns NTT đều sử dụng ảnh đen trắng để marketing. Một biện pháp thật đáng yêu mà tác dụng lại hơn đứt "bọn" ảnh màu..