Andrei Voznesensky

 Andrei Voznesensky
KIẾN TRÚC SƯ CỦA THƠ NGA HIỆN ĐẠI
 (Bài đăng tạp chí Tài Hoa Trẻ số 424 ngày 21-6-2006)

 NGUYÊN HÙNG

Andrei Voznesensky

Andrei Voznesensky là nhà thơ độc đáo và tài năng. Ông vốn là người có ý thức về thời đại là người mang tham vọng về tính đa trị của hình tượng là nhà thơ đầy chất trữ tình. Sự nghiệp sáng tạo của ông được đặc trưng bởi những sự kết hợp cô đọng và lối ẩn dụ phóng đại với vốn tân ngữ phong phú. Ông không giống bất kỳ một nhà thơ nào khác. Voznesensky là người làm việc nhiều nghiêm túc và đã xuất bản hơn mười tập thơ.

A.Voznesenski sinh ngày 12 tháng 5 năm 1933 tại Moskva trong một gia đình công chức khoa học. Năm 1957 tốt nghiệp đại học kiến trúc Moskva. Những bài thơ đầu tiên được đăng vào năm 1958. Năm 1960 hai tập thơ và trường ca của ông lần lượt được xuất bản: “Parabol” và “Bức khảm”. Tiếp theo sau đó là các tập “Vũ trụ” (1964) “Sự cám dỗ” (1979) “Bản năng” (1981) “Nước Nga thơ ca” (1991) “Thơ - Trường ca - Văn xuôi” (2000) v.v…

Phương tiện ưa thích nhất của A.Voznesenski là lối ẩn dụ phóng đại còn thể loại chính là thơ tự sự trữ tình ballad và kịch thơ. Andrei Voznesenski giành sự chú ý đặc biệt tới giới trí thức “các nhà vật lý và các nhà thơ trữ tình” những người lao động sáng tạo. Đóng góp quan trọng nhất của ông không phải ở các vấn đề tâm lý xã hội mà chính là các phương tiện và hình thức nghệ thuật thể hiện chúng.

Kết cấu các cuốn sách thơ ca và các tác phẩm riêng lẻ của A.Voznesensky thường được xây dựng trên các nguyên tắc cấu trúc học trong đó khi xây dựng những cuốn sách mới nhà thơ thường chia ra những chương đặc biệt gồm những gì được tuyển chọn từ các tác phẩm trước đó.

Là người cổ súy cho phong trào vì tiến bộ khoa học và kỹ thuật A.Voznesensky từng là một trong những người đầu tiên cảm nhận được khát vọng mãnh liệt trong sự “yên tĩnh”. Nhà thơ cần sự yên tĩnh để giao hòa vào thiên nhiên cần yên tĩnh cho tình yêu để tập trung cho những suy tư về cuộc đời để hiểu được những cảm xúc đa chiều trong con người. “Oza” bản trường ca về tình yêu là một tác phẩm liên quan đến sự yên tĩnh dạng đó. Đề tài về phụ nữ tựu trung được thể hiện rất rõ nét trong thơ ca của A.Voznesensky cụ thể có thể kể đến các tác phẩm “Đám cưới” “Mùa thu” “Bài ca Ofely” v.v…Thiếu tình yêu giành cho phụ nữ và cảm xúc mãnh liệt trước thiên nhiên thì “con người sụp đổ” và “tất cả các quá trình chỉ là vô dụng”.

Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại là một trong những đề tài quan trọng nhất trong thơ của Andrei Voznesensky. Đó là những “Ballad của năm 1941” “Gôia” “Cái hố” “Bác sỹ Mùa thu” v.v…

Đề tài về sự suy đồi xuyên suốt sự nghiệp sáng tạo của nhà thơ nhưng ý nghĩa tồn tại của nó thì thay đổi theo thời gian: nếu vào những năm 1960-x A.Voznesensky nói về sự suy đồi của những cái xưa cũ về những hình thức lỗi thời của đời sống và nghệ thuật thì vào những năm 1980-x và 1990-x ông lại nói về sự suy đồi của các giá trị tinh thần (“Khúc cuồng tưởng của sự suy đồi”).

A.Voznesensky coi thơ ca và nghệ thuật sự hoạt động quả cảm của giới trí thức Nga và sự phục hưng các giá trị Ki-tô giáo là thứ thuốc giải dùng để chống lại thói vô cảm và sự tàn ác.

Tác phẩm của A.Voznesensky với nội dung tư tưởng và cấu trúc nghệ thuật của mình đã được đón nhận một cách rộng rãi qua các hý trường nhà hát sân khấu. Trên cơ sở tác phẩm của ông Iu.Liubimov đã dựng vở kịch “Vũ trụ”. A.Rybnikov viết vở rock-opera “Junona và Avos” và M. Zakharov thì dựng nó tại Nhà hát mang tên “Đoàn thanh niên cộng sản Lê-nin”.

A.Voznesensky đồng thời cũng không ngại thử nghiệm trong các thể loại nghệ thuật khác như dựng các video mà ở đó thơ được phối hợp với tranh ảnh và thư pháp.

Sau đây chúng tôi xin giới thiệu hai bài thơ của A.Voznesensky qua các bản dịch của Quỳnh Hương:

SAGA

Tới bình minh em sẽ đánh thức anh
Rồi cứ để chân trần em tiễn anh đi nhé.
Em sẽ không bao giờ gặp lại anh lần nữa.
Em sẽ không bao giờ quên anh đâu.

Che chở em khỏi cái lạnh lúc rạng đông
Anh nhủ thầm: «Chúa lòng lành có thấu!
Anh sẽ không bao giờ gặp lại em lần nữa
Anh sẽ không bao giờ quên em đâu».

Mặt nước ngã ba sông sóng lăn tăn
In bóng Bộ Hải quân và Phòng chứng khoán
Anh sẽ không bao giờ quên cảnh đó
Dù sẽ không bao giờ được thấy lại nữa đâu.

Những cây anh đào tuyệt vọng sạm nâu
Nhựa đổ dòng như lệ rơi bởi gió.
Quay đầu lại luôn luôn là điềm gở.
Anh sẽ không bao giờ gặp lại em đâu.

Cả khi ta tái sinh trong kiếp khác
Thêm một lần sống trên Trái đất này
Thì vĩnh viễn với nhau ta lạc mất.
Anh sẽ không bao giờ gặp lại em đâu.

Và những hiểu lầm từ trước tới nay
Bỗng trở nên nhỏ nhoi không đáng nói
Trước tiền định của cuộc đời sắp tới
Giữa hai ta là khoảng trống không người.

Treo lửng lơ trên cao vời vô nghĩa
Là đôi câu ám ảnh suốt không thôi:
«Ta sẽ không bao giờ quên nhau trong đời.
Ta sẽ không bao giờ gặp lại nhau lần nữa».

(Quỳnh Hương dịch)

BĂNG GIÁ ĐẦU ĐỜI

Trong cabin điện thoại em gái cóng rồi
Áo khoác mỏng manh không đủ che khỏi lạnh
Khuôn mặt nhỏ đẫm đầy nước mắt
Phấn son trôi không giấu được tái xanh.

Dùng hơi thở tạm sưởi từng ngón tay
Giá như băng. Đôi hoa tai cũng thế.
Ngại ngùng trước đường về em đơn lẻ
Con phố vắng người đã phủ một lớp băng

Băng giá đầu đời lần đầu tiên em gặp
Băng giá đầu đời từ điện thoại lạnh lùng
Vết băng giá trên má em lấp lánh.
Băng giá phũ phàng từ những người dưng.

(Quỳnh Hương dịch)

САГА

Ты меня на рассвете разбудишь
проводить необутая выйдешь.
Ты меня никогда не забудешь.
Ты меня никогда не увидишь.

Заслонивши тебя от простуды
я подумаю: «Боже всевышний!
Я тебя никогда не забуду.
Я тебя никогда не увижу».

Эту воду в мурашках запруды
это Адмиралтейство и Биржу
я уже никогда не забуду
и уже никогда не увижу.

Не мигают слезятся от ветра
безнадежные карие вишни.
Возвращаться — плохая примета.
Я тебя никогда не увижу.

Даже если на землю вернёмся
мы вторично согласно Гафизу
мы конечно с тобой разминёмся.
Я тебя никогда не увижу.

И окажется так минимальным
наше непониманье с тобою
перед будущим непониманьем
двух живых с пустотой неживою.

И качнётся бессмысленной высью
пара фраз залетевших отсюда:
«Я тебя никогда не забуду.
Я тебя никогда не увижу».

ПЕРВЫЙ ЛЁД

Мёрзнет девочка в автомате
Прячет в зябкое пальтецо
Всё в слезах и губной помаде
Перемазанное лицо.

Дышит в худенькие ладошки.
Пальцы - льдышки. В ушах - серёжки.

Ей обратно одной одной
Вдоль по улочке ледяной.

Первый лёд. Это в первый раз.
Первый лёд телефонных фраз.

Мёрзлый след на щеках блестит -
Первый лёд от людских обид.

1959

NH

Nhắn Lưu hải Hà

Em lạc vào đây tội nghiệp quá!
Anh đang ở Vũng Tàu. Tuần sau Hà mang đến cho anh nhé.

Lưu Hải Hà

À xin lỗi anh Hùng chủ nhà vì emxồng xộc vào nhà nói năng lảm nhảm không gõ cửa nhé :) :)

Em biết bây giờ anh có niềm đam mê khác nhưng ... em vẫn cần mang mấy cuốn sách trả anh :)

Lưu Hải Hà

Bác Tungbach thân mến nếu bác biết rằng bài thơ này được sử dụng trong vở rock-opera "Junona và Avos" rằng đó là bài hát trước khi hai nhân vật chính chia tay nhau mãi mãi vì con tàu chàng chỉ huy sẽ bị đắm ... Thì bác sẽ không nghĩ là nhà thơ quá triệt để đâu...

tungbach

NH

..."Treo lửng lơ trên cao vời vô nghĩa
Là đôi câu ám ảnh suốt không thôi:
«Ta sẽ không bao giờ quên nhau trong đời.
Ta sẽ không bao giờ gặp lại nhau lần nữa».

Tôi không biết tiêng Nga nhưng xem ra cái ông nhà thơ này có vẻ " Triệt để" quá nhỉ ?
Luôn luôn tận cùng ! Ông này ngoài đời có lẻ gia trưởng chú Hùng nhỉ ?

Nguyên Hùng

Gửi anh HTT

Anh bao giờ cũng rất cẩn thận chỉn chu và trân trọng khi viết cảm nhận cho bài viết của bạn bè. Điều đó thật đáng khâm phục. Và nó cũng giải thích vì sao đã có lần anh Nguyễn Trọng Tạo đã khuân một loạt các cảm nhận của anh và post thành một bài ở HNVC.

Biết anh cũng quan tâm đến mảng thơ Nga NH rất vui. Tiện đây NH cũng xin nói thêm rằng những bản dịch thơ được sử dụng trong các bài giới thiệu chân dung nhà thơ Nga không phải sưu tầm mà do NH đã tuyển chọn trong số các bản dịch của nhóm bạn bè ở nuocnga.net.

Một lần nữa cám ơn anh HTT.

hotinhtam

Gởi Nguyên Hùng.

Sáng hôm nay ở Vĩnh Long trời mưa và lạnh anh ạ. Tối qua tôi ngủ sớm. Hơn 3g30 mới thức đọc và viết lời cảm cho một số bạn bè; bây giờ gần 7g00 mới vào đọc bài giới thiệu thơ Andrei Voznesensky của anh.

Tôi rất tâm đắc mấy câu này của Voznesensky:

Nhà thơ cần sự yên tĩnh để giao hòa vào thiên nhiên cần yên tĩnh cho tình yêu để tập trung cho những suy tư về cuộc đời để hiểu được những cảm xúc đa chiều trong con người.

Thiếu tình yêu giành cho phụ nữ và cảm xúc mãnh liệt trước thiên nhiên thì “con người sụp đổ” và “tất cả các quá trình chỉ là vô dụng

Bài "Sa Ga" và bài "Băng giá đầu đời" đều hay cả.
Đã trót yêu nhau cuồng nhiệt rồi chia tay thì sẽ khó mà quên nhau nhưng nhất định và rõ ràng là sẽ nên không bao giờ gặp nhau nữa. Băng giá của tuyết trắng mùa đông làm sao sánh bằng băng giá từ một cuộc gọi điện thoại "phũ phàng". Đó là ý nghĩa cảnh tỉnh hay gọi là thông cáo của chia ly cũng được; đó là ý nghĩa của bài thơ thứ hai.

Tôi lớn lên từ các mái trường ở Miền Bắc nên dĩ nhiên là tôi rất kính trọong và kính phục nền văn học Nga bị ảnh hưởng nhiều bởi nền văn học Nga. Gần đây hình như Nhà xuất bản Hội Nhà văn đang mắc phải sai lầm ít giới thiệu các tác phẩm văn học Nga đương đại và cũng ít phát hành các tác phẩm văn học kinh điển của Nga. Con em chúng ta sẽ bị thiệt thòi bởi chính điều này đấy.

Nguyên Hùng ạ tự nhiên tôi nhớ giọng hát của Anna Pukhatrova và bài "Tuyết rơi" quá thôi! Trong nhà tôi chỉ có mấy dĩa CD nhạc Nga Xô viết vì không thể tìm mua được. Nhạc cổ điển thì tôi có nhiều.

Rất cám ơn Nguyên Hùng về việc chịu khó sưu tầm và giới thiệu những tác giả tác phẩm hay như thế này!

vuthanhhoa

Kính anh NH!

He he he! Nguy hiểm thật cứ để ông anh hiểu mình quá đâm ra "bắt thóp" hết! Nói chung là trước anh con bé không sử dụng được "chưởng" nào nữa!Hu hu hu! Thất bại rồi...

nguyenhung

Gửi VTH

Anh lại cám ơn VTH lần nữa. Và anh hiểu vì sao em lại thích hai bài thơ trên đây.
Chúc em luôn giữ được sự quyết liệt như thế!

vuthanhhoa

Kính anh NH!

Lại đọc bài thơ Saga lần nữa vẫn thấy xúc động quá đỗi...Yêu phải thế chứ! "Cháy hết mình cánh phượng nhẹ nhàng rơi"...
Bài Băng giá đầu đời cũng tuyệt vời. tả nỗi thất vọng đầu tiên cảu người thiếu nữ...Tình yêu ngọt ngào và cay đắng thế đấy! Nó cho ta nỗi đau luôn luôn dù là lần đầu hay lần cuối...Cám ơn anh!

nguyenhung

@VTH

Cám ơn em đã có ý kiến xác đáng về việc giới thiệu tác giả cho những bài thơ được chọn dịch.
Về bài thơ SAGA Hoa có cảm nhận giống anh HĐQ anh ấy cũng rất thích bài này và còn cho rằng "đây là bài thơ đáng để chép để gối đầu giường" kia đấy.

Database error

ERROR From DB mySQL

DB Error: Database query failed!
» Error No: 1062
» Error detail: Duplicate entry '11700399' for key 'PRIMARY'
» Query: INSERT INTO bd_estore_online_users (id,store_id,sid,uid,username,usertype,ip,last_updated,last_page) VALUES (NULL,'2410','2jn50j3uas5pse99sop7nhlnb7','0','Guest','0','54.225.57.230','2018-08-22 07:31:36','/a18676/andrei-voznesensky.html')