Thơ họa - họa thơ?

THƠ HỌA - HỌA THƠ?

Có một thực tế nhiều bài thơ được ra đời bằng cảm hứng khi đọc thơ bạn bè hoặc chỉ đơn thuần là thơ người khác. Điều này lại thường gặp hơn trên các diễn đàn văn thơ mạng nơi mà thơ được viết ra ít nhiều mang tính giao lưu thù tạc. Những bài viết nhanh tạm gọi là "thơ ăn theo" như thế thường làm cho không khí của sân chơi sinh động thêm vì cả người họa và người được họa lại thơ hầu hết đều tỏ ra vui vẻ và cảm kích. Trong những bài cảm tác dạng này có câu chữ hoặc tứ thơ nào được mượn lại của bài thơ khởi nguồn thì cũng là điều bình thường nếu rốt cuộc nó vẫn là một bài thơ khác.

NH xin giới thiệu lại một số bài thơ cảm tác như thế trước là để cám ơn các tác giả của những bài "thơ mồi" đã giúp NH có cảm hứng viết ra chúng (dù chưa phải là hay); và sau nữa để góp một lời tâm  sự một suy nghĩ về vấn đề mà Lê Công đã đưa ra trong một entry gần đây. Mong nhận được ý kiến của các bạn.

Bài 1.

MÈO VẠC(1)

Đêm nằm heo hút xứ Mèo
Vạc từng nỗi nhớ niềm yêu càng đầy
Cao nguyên lạnh lẽo sương dầy
Anh như hóa đá những ngày xa em.

28 Mar 2008 08:24

N.H.

(1) Cảm nhận cho bài "Đêm Cao nguyên" của Nguyễn Hồng Hải

ĐÊM CAO NGUYÊN

Thăm thẳm quá đêm nay Mèo Vạc
Đá núi lặng im  phố núi cũng ngủ rồi
Em xa thế nơi ngút ngàn nắng gió...
Anh một mình ẩn ức với cao nguyên

Cao nguyên đá triệu triệu năm câm lặng
Anh chia sẻ cùng ai nỗi nhớ bây giờ
Em có biết nỗi cách xa nhường ấy
Sẽ hóa anh thành cao nguyên đá triệu năm kia...

Mèo Vạc   23h 45 đêm 27/3/2008

NGUYỄN HỒNG HẢI

Bài 2

ĐƯỜNG XƯA ÁO TRẮNG(2)

*

Nhạc: MINH THU
Thể hiện: MINH THU

*

Nhạc: THANH PHÚC
Thể hiện: LYSA

Đường xưa xanh mộng ước
Đôi chân bước nhẹ thênh
Bầu trời xanh ngọc biếc
Tóc em trôi bồng bềnh.

Đường xưa thơm hương cỏ
Bước chân em thật mềm
Phượng hồng xòe ô đỏ
Làm khung trời dịu êm.

Đường xưa chưa lấm bụi
Trắng ngần tà áo em
Gió đồng quê nhẹ thổi
Mơn man hồng gót sen.

Đường xưa ai trông đợi
Câu thơ cầm trên tay
Gặp nhau rồi xa vội
Hương như còn đâu đây...

 29.7.06

N.H.

(2) Cảm nhận cho bài "Đường xưa" của HoaTiNa.

ĐƯỜNG XƯA

 

Đường xưa - ai còn nhớ

Câu hát chiều hôm nao

Tiếng thơ buồn muôn thủa

Tiếng nhạc gầy xanh xao

 

Đường xưa thơm mùi nắng

Môi em hồng chứa chan

Một góc trời tan lắng

Giữa thương yêu ngập tràn

 

Đường xưa rơi ngập lá

Ai chờ ai người ơi!

Đi về từ đôi ngả

Có tâm hồn chơi vơi...

 

Đường xưa ai còn đứng

Ngóng chờ bóng hình nhau

Em về nơi đâu cũng

Một con tim nát nhàu...

 

HOATINA

 

 

Bài 3

ĐIỀU ƯỚC
TRONG NGÀY VALENTINE
(3)


Ước gì mình mãi có nhau
Mà không giây phút làm đau tim người
Ước gì trở lại một thời
Khi ta chưa kịp thề lời nước non
Ước gì năm tháng vẫn còn
Đủ cho ta được chết mòn vì nhau
Ước gì hóa kiếp trầu cau
Để ta quấn quýt ngàn sau không rời...

 

14-2-2007

N.H.

(3) Cảm tác hưởng ứng bài "Ước gì" của VT Minh Nguyệt.


 

ƯỚC GÌ

 

Ước gì mình nắm tay nhau
Đi trong buốt lạnh đêm thâu tận cùng
Ước gì ở chốn mông lung
Cho môi mặn chẳng lạnh lùng tìm môi

Ước gì em ước gì tôi
Cứ như Trái đất Mặt trời chạm nhau
Nổ tung hai quả tinh cầu
Để tan vĩnh viễn trong nhau một lần

 

VŨ THỊ MINH NGUYỆT


Bài 4.

NHẸ NHÀNG

              (Họa thơ Minh Nguyệt)

 

Nhẹ nhàng như lời Trăng

Làm liêu xiêu lòng Cuội

Nhẹ nhàng làn gió thổi

Buốt lạnh cả cánh đồng.

 

Nhẹ nhàng tựa hư không

Phủ căn nhà hoang vắng

Nhẹ nhàng như khoảng lặng

Ngồi nhớ về ngày xưa...

 

Nhẹ nhàng điệu đong đưa

Thắp lên niềm háo hức

Bất ngờ rơi xuống vực

Vờ nhẹ nhàng như không!

 

20-01-07.

N.H.

(Viết sau chuyến đi Hà Nội và ghé thăm nhà MN cùng với nhà văn HĐQ)

 

NHẸ NHÀNG

 

Nhẹ nhàng như chiếc lá

Vàng rơi vương bên thềm

Nhẹ nhàng như tia nắng

Dịu dàng giữa vườn Xuân 

 

Nhẹ nhàng như ái ân

Mình trao nhau ngày ấy

Nhẹ nhàng như ai đấy

Nép vào sau vai anh 

 

Nhẹ nhàng như mây xanh

Cuốn mềm quanh sườn núi

Nhẹ như chiều vào tối

Em viết mãi vần thơ  

 

Nhẹ nhàng như hơi thở

Nhẹ nhàng như đồng hoa

Nhẹ nhàng như năm tháng

Đang dần trôi cùng ta.

 

VŨ THỊ MINH NGUYỆT

            Bài 5

KHÔNG ĐỀ(*)

 

Ai cũng muốn một vầng dương tỏa rạng

Nhưng mây mù vẫn lẩn quất đằng đông

Ai cũng đợi một vầng trăng ngời sáng

Giữa đêm trường bất chợt những cơn giông.

 

(*)Cảm nhận cho bài VÌ SAO của NHẬT NGUYỆT

 

VÌ SAO

 

Ai cũng bảo hoàng hôn màu xám

Nhưng thủy chung khắng khít với màn đêm

Ai cũng bảo bóng đêm đầy tĩnh lặng

Nhưng có con tim không yên lắng với đời thường

 

Ai cũng muốn một thiên đường rộng mở

Nhưng cuộc đời không vun đắp những ước mơ

Ai đong từng ngày - Bao nỗi niềm trăn trở

Những giọt buồn rơi day dứt đến không ngờ.

 

NHẬT NGUYỆT

 

Hoài Giang

Nhân cái chuyện Tình
Mình cũng gửi vô với bạn mấy dòng nghe cho vui nhé! "chộ buồn thì thôi nỏ chộ!"
ĐÊM KHAU VAI
Sương đêm ướt đẫm vai rồi
Người tình ơi
Môi em sóng sánh nụ cười
Nhịp khèn trôi
Bên nhau mắt nói thay lời
Tình đầy vơi
Đêm Khau Vai ai bán ai mua
Nơi chợ tình
Đêm Khau Vai đâu bán mua
Chuyện tình xưa
Đêm non cao sương dăng mờ
Tình mộng mơ

MỘT MÌNH
Em đi về chợ Khau Vai
Để cho ai cứ đợi hoài em ơi!
Em đi về chợ để chơi?
Hay em về để gặp người năm xưa?
Khau Vai hiếm lắm giọt mưa
Giọt tình dù nặng cũng chưa hết buồn
Đi cho hết ngọn hết nguồn
Đi cho vách đá in mòn dấu chân
Khau Vai
Đêm 26/3 Tân Tỵ

nguyenhung

nguyentuongtv

@nguyentuongtv:
... Còn những trường hợp cố tình trộm ý thậm chí để nguyên một số câu và lờ bài thơ gốc với tác giả thì rõ ràng là đạo thơ rồi.
Tuy nhiên việc này khó kiểm soát và chẳng có chế tài nào cả. Nó chỉ phụ thuộc vào nhân cách lương tâm người viết mà thôi
Nguyentuongtv có đôi lời sơ sài lạm bàn mong các bạn bỏ qua nếu có gì không phải

__________
Rất cám ơn nguyentuongtv đã có ý kiến rất xác đáng về vấn đề được nêu.
NH hy vọng sẽ tiếp tục được đón nguyentuongtv và giao lưu với bạn. Thân mến.

nguyentuongtv

Về cái “vụ họa” thơ thơ họa mình thấy thế này:
Họa thơ làm cho sân chơi sôi động lên. Mặc dù mang tiếng là “thơ ăn theo” nhưng nhiều bài thơ hay được ra đời từ việc họa thơ người khác
Tuy nhiên họa thơ cũng có những điều không hay nếu người viết có không có lòng tự trọng.
Những trường hợp sau theo mình là lành mạnh và hoàn toàn chấp nhận được:
- Chung chủ đề với người khác ví dụ bạn viết về quê hương mình thấy thế cũng viết về quê hương nhưng tứ thơ ý thơ câu chữ khác hẳn. Khi đó thơ người chỉ gợi cho ta nhớ lại một chủ đề mà thôi. Trường hợp này nếu dặt hai bài thơ cạnh nhau thì không ai có thể nói tác giả này đã đọc của tác giả kia. Nó chẳng khác nào thấy một cô gái đẹp ta có cảm xúc thơ để sáng tác như thế không có nghĩa cô gái ấy là tác giả bài thơ ta “đạo” sắc đẹp của cô ấy.
- Lấy ý thơ người nhưng có phát triển thay đổi cách dùng chữ sáng tạo ra câu chữ mới chuyển thể thơ. Nhiều khi thơ họa hay hơn hẳn bài thơ gốc. Trong thơ cổ điển có thể kể ra trường hợp Truện Kiều Chinh phụ ngâm.
- Tác giả có ghi chú là họa thơ hoặc mượn ý của ai
Còn những trường hợp cố tình trộm ý thậm chí để nguyên một số câu và lờ bài thơ gốc với tác giả thì rõ ràng là đạo thơ rồi.
Tuy nhiên việc này khó kiểm soát và chẳng có chế tài nào cả. Nó chỉ phụ thuộc vào nhân cách lương tâm người viết mà thôi
Nguyentuongtv có đôi lời sơ sài lạm bàn mong các bạn bỏ qua nếu có gì không phải
29/4/2009

Nguyên Hùng

Xuân Thu

@Xuân Thu:
Lần đầu em đến bản MƯỜNG
mà bao nỗi vấn vương thẫn thờ
Nhà sàn bếp lửa em
MÔNG mênh giữa cõi mộng mơ gọi tình

Họa kiểu thơ NH cũng tàm tạm đấy chứ?
__________
Những mong một chuyến ghé Phù (Phú)
Thò (Thọ) vào thăm bạn Xuân Thu một buổi
Kiếm vài chai rượu ta ngồi
Lai rai cùng với bưởi tươi Đoan Hùng.

xuanthu

Lần đầu em đến bản MƯỜNG
TÈ mà bao nỗi vấn vương thẫn thờ
Nhà sàn bếp lửa em HƠ
MÔNG mênh giữa cõi mộng mơ gọi tình

Họa kiểu thơ NH cũng tàm tạm đấy chứ?

nguyenhung

Ngọc

@Ngọc:
P/S: dạo này trời nóng hàng giả hàng nhái nhiều chú ạ! Cháu tuy chẳng là cái đinh gỉ gì nhưng thi thoảng vẫn "trúng đạn" chú ạ!
Nếu có ghé qua nhà cháu chú nhớ mắng cháu thật lòng chú nhé! Hihi :-)

_________
Mới có tháng Ba mà trời nóng thật nhỉ.
Bài thơ tháng Ba đọc thích đấy Ngọc ạ ít nhất có hai khổ hay.

ngocttm

Cháu chào chú!

Cháu chào chú ạ
Thấy chú có góp ý bên nhà cháu cháu có trả lời rồi. Giờ cháu sang đây gởi lại phần trả lời kẻo để hết tháng 3 ạ! :-)

"Dạ tưởng tượng một ngày ... nhiều thứ xáo trộn ... người ta nhạt dần lễ nghĩa :-)"

P/S: dạo này trời nóng hàng giả hàng nhái nhiều chú ạ! Cháu tuy chẳng là cái đinh gỉ gì nhưng thi thoảng vẫn "trúng đạn" chú ạ!
Nếu có ghé qua nhà cháu chú nhớ mắng cháu thật lòng chú nhé! Hihi :-)

Cháu về đây ạ!

Nguyên Hùng

nguoiconcuanui

@nguoiconcuanui:
Qua nhà Ma Tuyên theo chân anh về nhà. thấy người mê sứ mây mù vùng cao. Em chúc anh lại lên Hà Giang quê em để có thêm cảm xúc cho những tác phẩm về biên cương Tổ Quốc!
_________
Chào nguoiconcuanui Hà Giang. Cám ơn lời chúc của bạn khi có điều kiện thể nào cũng sẽ tới Hà Giang một chuyến.
Mình cũng vừa được du lịch Hà Giang qua các bức ảnh rất đẹp được giới thiệu ở blog của bạn.
Thân mến.

nguoiconcuanui

Em gửi anh!

Qua nhà Ma Tuyên theo chân anh về nhà. thấy người mê sứ mây mù vùng cao. Em chúc anh lại lên Hà Giang quê em để có thêm cảm xúc cho những tác phẩm về biên cương Tổ Quốc!

nguyenhung

NTQ

@NTQ:
CHÚNG TA cũng nên cẩn trọng...
_______
để thơ họa không trở thành họa (của) thơ phải không?
Cám ơn NTQ đã cho ý kiến đáng qúy.